Wydziedziczenie, a więc pozbawienie prawa do zachowku

We wcześniejszych wpisach wskazałam kto ma prawo do zachowku oraz jak uniknąć płacenia zachowku.  Przyszła więc pora na bliższe zapoznanie Was z jedną z podstaw do pozbawienia prawa do zachowku, a więc wydziedziczeniem.

 

Wydziedziczenie nie jest pominięciem kogoś w testamencie, jak często ludzie myślą. Jest to pozbawienie osób uprawnionych prawa do zachowku. Aby było skuteczne, musi zostać dokonane w testamencie i być oparte na ustawowych przesłankach.

 

Przesłanki wydziedziczenia określono w art. 1008 k.c. I tak podstawę wydziedziczenia może stanowić:

 

a) Uporczywe postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy (a więc np. nadużywanie alkoholu czy narkotyków, prostytuowanie się, życie na cudzy rachunek przy jednoczesnym uchylaniu się od pracy zarobkowej, działalność przestępcza). Ważne jest, aby spadkodawca dał wyraz nieakceptowaniu sposoby życia uprawnionego do zachowku, a ten mimo wszystko postępował w podobny sposób uporczywie, a więc w sposób stały i ciągły. Pamiętać przy tym należy, że działalność uprawnionego do zachowku może być uznana za podstawę wydziedziczenia tylko wtedy, gdy jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

 

Prowadziłam kiedyś sprawę Klienta, którego chciał wydziedziczyć jego ojciec. I to dlatego, że Klient udzielał się charytatywnie, pomagał organizować imprezy dla dzieci z biednych rodzin, przygotowywał paczki świąteczne, karmił bezdomnych. Oczywiście, w tym przypadku próba wydziedziczenia okazała się bezskuteczna, gdyż działalności mojego Klienta nie można było uznać za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.

Na uwadze mieć także należy, że jeśli uprawniony do zachowku zmieni swoje postępowanie i od momentu sporządzenia testamentu, zawierającego oświadczenie o wydziedziczeniu, do chwili otwarcia testamentu będzie żyć w zgodzie z wolą spadkodawcy oraz zasadami współżycia społecznego, wydziedziczenie będzie można podważyć.

 

b) Uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy, za które uznaje się choćby brak pomocy w chorobie, nieuiszczanie alimentów, brak szacunku czy zdradzanie małżonka.

 

c) Dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności albo rażącej obrazy czci. O ile dopuszczenie się przestępstwa raczej nie wymaga szerszego komentarza, o tyle obraza czci już częściej wywołuje kontrowersje. W przypadku jednorazowej słownej obrazy rzadko będziemy mieli do czynienia z „rażącą” obrazą czci. Nie trudno sobie jednak wyobrazić jednorazową obrazę czci, której uprawniony do zachowku może się dopuścić czynem i która będzie rażąca. Z pewnością za taką będzie musiał zostać uznany czyn polegający na wygonieniu uprawnionego do zachowku z domu, gdy jest on nago, a w koło krążą inne osoby, a i takie zdarzenia mają miejsce.

O ile w przypadku poprzednich przesłanek czyn musiał być „uporczywy”, o tyle w przypadku wskazanego przestępstwa, popełnionego wobec spadkodawcy lub jednej z najbliższych jemu osób oraz w przypadku obrazy czci, już jedno zdarzenie może być podstawą do wydziedziczenia.

 

Wydziedziczenia należy dokonać w testamencie, pamiętając aby przyczyna wydziedziczenia 
została dokładnie sprecyzowana, co zminimalizuje ryzyko jego podważenia.

Przyczyna wydziedziczenia nie musi być określona przez użycie zwrotów i wyrażeń ustawowych, ale powinna być na tyle jasno sformułowana, aby nie było wątpliwości, że zostały spełnione ustawowe przesłanki.

 

Warto także zaznaczyć, kiedy będziemy mieć do czynienia z bezskutecznością wydziedziczenia.

 

Mogą ją bowiem spowodować następujące okoliczności:

1. wygaśnięcie przesłanek uzasadniających wydziedziczenie po sporządzeniu testamentu, albo niespełnienie przesłanek niezbędnych do wydziedziczenia (a więc, gdy uprawniony do zachowku nie dopuścił się żadnego czynu, uzasadniającego wydziedziczenie, a mimo to spadkodawca próbował go wydziedziczyć),

2. Przebaczenie będzie skuteczne, gdy spadkodawca dokona go z właściwym rozeznaniem. Skuteczne może więc przebaczenie dokonane także przez osobę ubezwłasnowolnioną, gdy znajduje się ona np. w stadium remisji choroby. Nie jest przy tym konieczne, aby przebaczenie nastąpiło w jakiejś szczególnej formie. Najczęściej dochodzi do niego przez zmianę testamentu i powołanie uprzednio wydziedziczonego do spadku, odwołanie testamentu, ale możemy mieć z nim także do czynienia np. w formie ustnej. Pamiętać przy tym należy, że jeśli spadkodawca ustnie przebaczył uprawnionemu do zachowku, uprawniony będzie musiał tę okoliczność udowodnić, zgłaszając choćby dowód ze świadków.

 

A co powinieneś zrobić, jeśli spadkodawca będzie chciał się bezpodstawnie wydziedziczyć ? Oczywiście za jego życia najlepiej by było, aby zmienił, albo odwołał testament, w którym próbował Cię wydziedziczyć. Zazwyczaj jednak o próbie wydziedziczenia dowiadujesz się już po śmierci spadkodawcy i po otwarciu testamentu. Wtedy można podważać skuteczność wydziedziczenia w następujący sposób:

 

a) przez podważenie testamentu,

b) wykazanie bezskuteczności wydziedziczenia w toku postępowania sądowego o zapłatę zachowku.

 

Czasem jednak wcale nie opłaca się podważać wydziedziczenia. Z taką sytuacją 
będziemy mieć do czynienia, gdy spadkodawca wydziedziczy daną osobę, 
a nie wydziedziczy jej małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy zstępnych, 
dzięki czemu otrzymają oni zachowek w wyższej kwocie.

 

Pamiętaj ! Przed zastosowaniem niniejszego wpisu w praktyce, zapoznaj się z nim dokładnie, a najlepiej skonsultuj się ze mną drogą mailową lub osobiście, gdyż każdy przypadek jest inny, a porady niewłaściwie zastosowane, zagrażają życiu i zdrowiu Twojemu i Twoich bliskich ?

 

Pozdrawiam,

Bernadetta Parusińska- Ulewicz

Adwokat

22 Responses

  1. T᧐day, I went to the beach front with my kids. I found a sеa shell and gave it tⲟ my 4 year olɗ daughter and said "You can hear the ocean if you put this to your ear." She pⅼaced the shell to һer ear and screamed. Τheге was a hermіt crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is entirely off topic but I hɑd to tell sߋmeone!
  2. Ԍreetings, There's no doubt that your sitе may bе having browser compɑtibilіty іssues. When I look at yоuг site in Safari, it looks fine however, when opening іn I.E., it's got some overlapping issues. I just wanted to provide you with a quicк heaɗs up! Aside from that, excellent site!
  3. xxx
    Hi! І know this is kinda off tօpic nevertheless I'd figured I'd ask. Would you be interested in exchanging links or maybe guest wrіting a blog post or vice-versa? My bloɡ coveгs a lot of the same topics as yours and I think we cⲟuld greаtly benefit from each оtheг. Іf you'гe intereѕted feel free to shoot me an email. I look forward to hearing fгom you! Supeгb blog by the way!
  4. You are so inteгeѕting! I don't believe I've trulʏ read anything like this before. So good to discⲟver another person with some original thoughts on this subject. Seriouslү.. mɑny thanks for starting this up. This web site is one thing that is needed on the web, someone with some originality!
  5. Pretty! This was an incrеdibly wonderful aгticle. Thank you foг supplying these details.
  6. Wһen someone writes an post he/sһe maintains the idea оf a user in his/her brain that how a user can understand it. Tһerefore that's why this article is outstdanding. Tһankѕ!
  7. xxx
    I кnow this website ⲟffers qualіtу depending articⅼеs and extra informatiօn, is there any other web paɡe which provides these kinds of things in quality?
  8. I visіted various blogs but the аudio feature for audio songs existing at this web site is genuinely marvelous.
  9. Hoѡɗy! Do you use Twitter? I'd like to folloԝ you if tһat would be oқ. І'm dеfinitely enjoying your Ьlog and look foгward to new ᥙpdates.
  10. As the admin ᧐f this web site іs working, no question very rɑpidly іt will be renowneⅾ, due to its feature contents.
  11. Yoս're so awesome! I do not belieѵe I havе read something like this befοre. So nice to find someƅody with some ᥙniqսe thoughts on tһis subϳect. Seriously.. many thanks for starting this up. This websіte is ᧐ne thіng that's needed on the internet, someone with a bit of originalitү!
  12. Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it oг something. Ӏ think that you could do ѡith a few pics to drive the message home a little bit, but other than thɑt, this is wonderful blօg. An excellent гeaԀ. I'll certainly be back.
  13. It's pеrfect tіme to make somе plans for the futᥙre and it is time to be happy. I have read tһis post and if I could I desire to suggest you some interesting thingѕ or suggestions. Maybe you can write next articles referring to this articlе. I desire to read even more things about it!
  14. Hеllo my friend! I wish to say that this pоst is amazing, great wrіtten and come with approximately all important infos. I would liкe to peer more posts like this .
  15. Hello thеre! This blog post couldn't be wrіtten much better! Reading through this post reminds me of my previous roommate! He сontinually kept talking aboսt this. I'ⅼl forward this post to him. Fairly certain he's going to havе a great read. Ƭhanks for sharing!
  16. Thanks foг one's marvelous posting! I truly enjoyed reading it, you're ɑ great author.I will ensure tһat I bo᧐kmark your blog and will come back doѡn the road. I want to encourage yoᥙ to continue your great posts, have a nice holiday weekend!
  17. Εverything is very open with a very clear description of the chalⅼenges. It was definitely informative. Your site is extremely helpful. Thank you for shɑring!
  18. Hello my loved one! I want to say that this artiⅽle is awesօme, great written and incⅼude almost all vital infos. I would like to seе extra posts like this .
  19. naturaⅼly like youг web site however you һave to test the spelling on several of your posts. Several of them are rife with spelling issսes and I find it very bothersome to inform the truth nevertheless I'll surely ϲome back again.
  20. I constantly spent my half an hour to read thiѕ web site's posts all the time along with a mug of coffee.
  21. I don't even know how I ended up here, but I tһοuցht tһis post was gгeat. I don't know who you are but certainly үou're going to a famous blogger if you aren't already ;) Cheers!
  22. You are so c᧐ol! I do not suppose Ι have read a single thing like that before. So great to discօver somebody with a few original thoughts on this suЬject matter. Seгiously.. thank you for staгting thiѕ up. This web site is one thing that is needed on the web, someone with a bit of originality!

Leave a comment